Wpływ Covid-19 na zdrowie psychiczne 

Jedną z największych konsekwencji pandemii Covid-19 w UK jest pogorszenie zdrowia psychicznego (ONS 2021). Przed marcem 2020 mniej więcej co czwarta osoba mieszkająca w UK zmagała się z problemami związanymi ze zdrowiem psychicznym. Pandemia zwiększyła czynniki ryzyka takie jak bezrobocie, brak zabezpieczenia finansowego czy stres, oraz znacząco zmniejszyła dostęp do czynników zapobiegawczych takich jak kontakty społeczne, usługi zdrowotne czy ćwiczenia fizyczne.

W naszej ankiecie, przeprowadzonej w lutym-marcu 2021, poprosiłyśmy polskich ‘pracowników niezbędnych’ w UK aby ocenili swoje samopoczucie w porównaniu do okresu sprzed pandemii (marzec 2020). Większość badanych – 55% – stwierdziła, że ich samopoczucie pogorszyło się znacząco (31%) lub trochę (24%), podczas gdy 30% odczuła poprawę pod pewnym względem, a pogorszenie pod innym (oznaczone “polepszyło się/pogorszyło się” na wykresach poniżej). Zaledwie 4% badanych czuła się lepiej, a 11% nie odczuła zmiany.

Sytuacja rodzinna 

Osoby, które opiekowały się dziećmi lub zależnymi dorosłymi (40% naszej próby) częściej wskazywały, że ich zdrowie psychiczne się pogorszyło – odpowiednio: 66% kobiet i 61% mężczyzn. Mężczyźni bez obowiązku opieki stanowili największą grupę, dla której sytuacja się nie zmieniła lub nawet poprawiła (28%). Tymczasem kobiety z obowiązkiem opieki – najmniejszą (7%). To sugeruje, że wpływ Covid-19 na zdrowie psychiczne jest ściśle powiązany z płcią (chociaż należy zaznaczyć, że mężczyźni mogą być mniej skłonni przyznać się do problemów związanych ze zdrowiem psychicznym).

Kłopoty finansowe

Najściślej powiązana z pogorszeniem się zdrowia psychicznego była zmiana sytuacji finansowej. Polscy ‘pracownicy niezbędni’, których sytuacja finansowa się pogorszyła w porównaniu do okresu sprzed pandemii (marzec 2020), znacznie częściej wskazywali na pogorszenie samopoczucia. Podczas gdy 70% badanych, których sytuacja finansowa się pogorszyła, stwierdziło, że ich zdrowie psychiczne podupadło, pośród tych, u których sytuacja finansowa się poprawiła, jedynie 31% odczuło pogorszenie kondycji psychicznej. 

Różnice pomiędzy sektorami zatrudnienia

Ciekawa zależność pojawia się, gdy porównamy dwie zmiany – w zdrowiu psychicznym i sytuacji finansowej – według sektora zatrudnienia. 

  • Polscy ‘pracownicy niezbędni’ w sektorach zdrowia/opieki oraz edukacji/opieki nad dziećmi borykali się problemami zdrowia psychicznego częściej, aczkolwiek prawdopodobieństwo, że ich sytuacja finansowa się polepszy lub pozostanie taka sama było większe. 
  • Osoby pracujące w sektorze produkcji, sprzedaży i dostawie jedzenia i innych produktów niezbędnych oraz w usługach komunalnych (np. sprzątanie), najczęściej wskazywały na pogorszenie sytuacji finansowej.
  • Tymczasem, pracownicy innych sektorów (takich jak bezpieczeństwo publiczne, samorząd lokalny czy usługi finansowe) odczuli najmniejsze konsekwencje finansowe i pod kątem zdrowia psychicznego.

Nasze wyniki przedstawione Szkockiemu Parlamentowi

Jesteśmy podekscytowane mogąc poinformować, że członkini naszego zespołu Dr Paulina Trevena przedstawiła wyniki naszego badania na spotkaniu Covid-19 Recovery Committee (komitetu poświęconego odnowie/wychodzeniu z pandemii) Szkockiego Parlamentu. Paulina dołączyła do spotkania komitetu online 9. grudnia, aby podzielić się wnioskami z naszego badania i odpowiedzieć na pytania poświęcone wahaniu w stosunku do szczepienia przeciw Covid-19 pośród Polaków w Szkocji. W swoim wystąpieniu odniosła się do naszych wyników oraz rekomendacji, które niedawno opublikowałyśmy TUTAJ oraz TUTAJ. Ogromne dzięki, Paulina, za reprezentowanie projektu na tak ważnym spotkaniu!

Fundusze na nowy projekt zabezpieczone!

Mamy fantastyczną wiadomość! Udało nam się pozyskać £20K z zasobów ESRC Impact Acceleration Account na uniwersytetach w Glasgow i Sheffield (środków przeznaczonych na wzmacnianie wpływu społecznego badań) na nowy ekscytujący projekt: mobilną wystawę artystyczną poświęconą migrantom wykonującym ‘pracę niezbędną’ w UK. Jest nam ogromnie miło, że Alicja Kaczmarek z naszej organizacji partnerskiej Centrala będzie kuratorką wystawy. Wystawę planujemy otworzyć w 2022r. w Birmingham i następnie przenieść ją do Londynu i Edynburga. Więcej szczegółów wkrótce!     

Wahanie w stosunku do szczepienia wśród polskich ‘pracowników niezbędnych’ w UK

W naszym niedawnym blogu dla Centrum Informacji Szkockiego Parlamentu (Scottish Parliament Information Centre, SPICe) skupiłyśmy się na polskich ‘pracownikach niezbędnych’ w Szkocji oraz ich intencjach związanych ze szczepieniem przeciw Covid-19. W tym blogu, przyglądamy się intencjom szczepiennym pośród całej naszej próby oraz jak te intencje różnią się ze względu na wiek, płeć, poziom wykształcenia oraz sektor zatrudnienia. 

Na początku programu szczepień w UK, w lutym-marcu 2021, większość polskich ‘pracowników niezbędnych’, którzy wzięli udział w naszej ankiecie, 67%, zadeklarowała, że zamierzają poddać się szczepieniu lub że już zostali zaszczepieni (patrz Wykres 1, dolny prawy diagram [1]). Około 12% twierdziło, że nie będą się szczepić przeciw Covid-19, 18% nie wiedziało co zrobią, a 3% odmówiło odpowiedzi. 

Łącznie te trzy odpowiedzi sumują się do 33% i odzwierciedlają względnie wysoki poziom wahania w stosunku do szczepienia – definiowany jako opóźnianie lub odmowa poddania się szczepieniu pomimo jego dostępności (SAGE 2014) – pośród polskich ‘pracowników niezbędnych’ w UK. W przeciwieństwie, według ankiety brytyjskiego biura statystycznego (Office of National Statistics, ONS) ze stycznia-lutego 2021, jedynie 9% dorosłych w UK (16+) zadeklarowało wahanie w stosunku do szczepienia. Jednakże, wahanie w stosunku do szczepienia pośród polskich ‘pracowników niezbędnych’ w UK było niższe niż pośród ludzi w Polsce, gdzie w styczniu 2021 jedynie 57% ankietowanych wyraziło intencję poddania się szczepieniu lub już to zrobiło (CBOS 2021). 

Wracając do wyników naszej ankiety, poziom wahania w stosunku do szczepienia jest wyższy wśród młodszych Polaków/Polek – tych poniżej 40. roku życia [2]. Poziom wykształcenia może częściowo wyjaśnić te różnice: w naszej próbie jedynie 47% uczestników w grupie wiekowej 18-29 posiadało wyższe wykształcenie w porównaniu do 60% pośród 30- i 40-latków. Łącznie 43% polskich ‘pracowników niezbędnych’ bez wyższego wykształcenia wyraziło wahanie w stosunku do szczepienia. Dla tych z wyższym wykształceniem poziom tego wahania był nadal względnie wysoki i wynosił 26%. 

Więcej kobiet w naszej próbie było zaszczepionych (Wykres 2), prawdopodobnie ze względu na większe zatrudnienie kobiet w zawodach związanych ze zdrowiem i opieką (patrz nasz poprzedni blog). Równocześnie kobiety częściej wyrażały niepewność w kwestii szczepienia i 19% z nich odpowiedziało ‘Nie wiem’ na pytanie czy się zaszczepią w porównaniu do 15% mężczyzn. Generalnie, w sondażach kobiety częściej unikają odpowiedzi na pytania drażliwe oraz poświęcone zdrowiu. Przyglądając się kwestii wieku i płci, kobiety w grupie wiekowej 30-39 najczęściej wyrażały wahanie w stosunku do szczepienia: łącznie 42% z nich odpowiedziało, że się nie zaszczepi, nie wie czy się zaszczepi lub woli nie odpowiadać [3]. Wyższy poziom wahania w tej grupie może mieć związek z obawami przed efektami ubocznymi związanymi z płodnością.    

Wykres 3 pokazuje jak odpowiedzi na pytanie o intencje w stosunku do szczepienia wyglądają w poszczególnych sektorach zatrudnienia. Zgodnie z oczekiwaniami, Polacy/Polki pracujący/e w zawodach związanych ze zdrowiem i opieką wykazują mniejsze wahanie w stosunku do szczepienia (22%) w porównaniu do osób zatrudnionych w innych sektorach. Poziom wahania był najwyższy wśród osób zatrudnionych w sektorze usług komunalnych i transportowych (44%) oraz produkcji, sprzedaży i dostawie jedzenia i innych niezbędnych produktów (42%).  

Należy podkreślić, że wahanie w stosunku do szczepienia zmienia się w czasie. Z pojawianiem się nowych informacji i badań, poziom tego wahania generalnie zmniejsza się pośród mniejszości etnicznych w UK. W naszym blogu dla SPICe, zaproponowałyśmy konkretne kroki jakie należy podjąć aby zmniejszyć poziom tego wahania pośród Polaków w UK. 

Przypisy:

  1. Jak wyjaśniłyśmy w pierwszym blogu, osoby w grupach wiekowych 30-39 oraz 40-49 stanowią około połowy populacji dorosłych Polaków w UK. Zostało to uwzględnione w naszej strategii doboru próby. 
  2. Jest to również zauważalne pośród całej populacji UK: https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/healthandsocialcare/healthandwellbeing/bulletins/coronavirusandvaccinehesitancygreatbritain/13januaryto7february2021#vaccine-hesitancy-by-personal-characteristics 
  3. Wahanie w stosunku do szczepienia według grup wiekowych i płci: mężczyźni – 19-29 lat: 35%, 30-39 lat: 30%, 40-65 lat: 20%. Kobiety – 19-29 lat: 35%, 30-39 lat: 42%, 40-65 lat: 30%.

Nasz pierwszy blog gościnny

Z jakich powodów Polacy w Szkocji wykazują wahanie w stosunku do szczepienia przeciw Covid-19? Nasz pierwszy blog gościnny właśnie pojawił się na SPICe Spotlight, stronie internetowej Centrum Informacji Szkockiego Parlamentu. Został napisany przez naszą projektową koleżankę Paulinę Trevena oraz Magdę Grzymkowską z organizacji Feniks niosącej wsparcie psychiczne osobom z Europy Środkowo-Wschodniej w Szkocji. Blog łączy nasze wczesne wnioski z danymi dotyczącymi postaw w stosunku do Covid-19 pośród 20,000 Polaków w UK zebranymi przez Feniks. Przeczytać go mozna TUTAJ (tekst w j. agielskim).

W jakich sektorach pracują polscy pracownicy niezbędni w UK?

Zdefiniować ‘pracę niezbędną’ (‘essential work’) jest bardzo trudno – definicje różnią się w poszczególnych krajach, a lista ‘zawodów niezbędnych’ zmieniała się w trakcie pandemii. Na początku naszego badania, w listopadzie 2020r., kierując się wytycznymi rządu UK1,2 przyjęliśmy następującą definicję: praca, która jest konieczna aby utrzymać brytyjskie społeczeństwo i gospodarkę w trakcie pandemii.

Zgodnie z danymi brytyjskiego biura statystycznego (Office of National Statistics, ONS 2020), przed pandemią, w 2019 r., około 10.6 mln osób (33% wszystkich zatrudnionych) pracowało w zawodach ‘niezbędnych’ w UK. Imigranci pracują częściej w niektórych rolach uznawanych za niezbędne niż nie-migranci, jednak brakuje dokładnych danych. Szacunki oparte na brytyjskim Badaniu Rynku Pracy z 2019 r. wskazują, że osoby urodzone za granicą stanowią znaczną część pracowników niezbędnych w takich sektorach/grupach zawodowych jak: zdrowie (27%), IT i telekomunikacja (23%), pielęgniarstwo i położnictwo (22%), opieka (19%) i transport (18%)3

Wykres 1 poniżej pokazuje rozkład według grup zawodowych wszystkich pracowników niezbędnych w UK na podstawie brytyjskiego sondażu populacji (ONS Annual Population Survey, ASP) w porównaniu do rozkładu pośród respondentów naszego sondażu4.

  • Pośród wszystkich pracowników niezbędnych w UK, 31% pracowało w zawodach związanych ze zdrowiem i opieką społeczną. Grupa ta była porównywalna, choć nieco mniejsza, wśród naszych badanych i wynosi 28%.
  • Największa część naszych respondentów – prawie 35% – pracowała przy produkcji, przetwarzaniu, sprzedaży lub dostawie żywności i innych dóbr niezbędnych. To 21 punktów procentowych więcej niż pośród wszystkich pracowników niezbędnych w UK (14%). 
  • Równocześnie, według naszego sondażu Polscy pracownicy niezbędni rzadziej niż ogół takich pracowników w UK byli zatrudnieni w edukacji i opiece nad dziećmi (odpowiednio 7% i 20%).

Patrząc wyłącznie na wyniki naszego sondażu (zob. Wykres 2), obserwujemy ciekawy podział pod względem płci:

  • Mężczyźni częściej pracowali przy produkcji, przetwarzaniu, sprzedaży i dostawie żywności lub innych dóbr niezbędnych, podczas gdy kobiety w służbie zdrowia i opiece społecznej.
  • Zatrudnienie w usługach komunalnych (tj. sprzątanie, usługi pocztowe, energetyczne lub kanalizacyjne) było mniej popularne wśród mężczyzn niż kobiet. Rezultat ten może być powiązany ze znacząca nadwyżką Polek pracujących w usługach typu sprzątanie, choć brakuje oficjalnych danych aby móc to potwierdzić.   
  • Z drugiej strony, mężczyźni częściej pracowali w sektorze transportu oraz powiązanych zawodach. 
  • Edukacja i opieka nad dziećmi to kolejny ważny sektor dla Polek, podczas gdy komunikacja i finanse dla polskich mężczyzn.    

Zajrzyj do naszego poprzedniego bloga, aby przeczytać więcej na temat naszego sondażu.

Przypisy:

  1. UK Government, 8 January 2020, Children of critical workers and vulnerable children who can access schools or educational settings: https://www.gov.uk/government/publications/coronavirus-covid-19-maintaining-educational-provision/guidance-for-schools-colleges-and-local-authorities-on-maintaining-educational-provision
  2. Scottish Government, 11 May 2020, Coronavirus (COVID-19): prioritisation matrix for key workers to be tested: https://www.gov.scot/publications/coronavirus-covid-19-access-to-testing/
  3. Ten szacunek został wykonany dla sektorów, w których ponad 70% zawodów zaklasyfikowano jako ‘niezbędne’: Fernández-Reino, M., Sumption, M., & Vargas-Silva, C. (2020). From low-skilled to key workers: the implications of emergencies for immigration policy. Oxford Review of Economic Policy, 36(Supplement_1), S382-S396.
  4. Prezentowane dane dla naszego sondażu zostały przeważone według kraju UK, gdyż w naszej próbie zrekrutowaliśmy proporcjonalnie więcej badanych poza Anglią (np. w Szkocji).

Wywiady zakończone

Kamień milowy osiągnięty! Zakończyłyśmy właśnie przeprowadzać wywiady. Przeprowadziłyśmy łącznie 50 wywiadów online: 40 z polskimi ‘essential workers’ (pracownikami niezbędnymi) w UK oraz 10 z przedstawicielami organizacji oferujących wsparcie migrantom pracującym w tym kraju. Pierwotnie planowałyśmy przeprowadzić 30 wywiadów z polskimi pracownikami, ale ostatecznie wykonałyśmy ich o 10 więcej uzyskawszy dodatkowe finansowanie badawcze na Uniwersytecie w Glasgow. Ogromnie dziękujemy za to wsparcie!

Nasza ankieta online

Nasza ankieta online na temat wpływu pandemii Covid-19 na polskich pracowników niezbędnych (‘essential workers’) w UK była dostępna przez 8 tygodni od 15 lutego do 12 kwietnia 2021 roku. Wypełniło ją około 1,100 osób. Byłyśmy zainteresowane  doświadczeniami Polaków, którzy mieszkali w UK minimum 3 miesiące i pracowali w zawodach oficjalnie uznanych za ‘niezbędne’ (np. w sektorze służby zdrowia i opieki, produkcji i sprzedaży żywności, transportu).

Przy doborze próby korzystałyśmy z tzw. ‘doboru wygodnego’ i rekrutowałyśmy respondentów poprzez media społecznościowe, korzystając z pomocy naszych organizacji partnerskich oraz poprzez ‘ukierunkowaną’ kampanię reklamową na Facebooku. Ta ostatnia metoda rekrutacji zyskała ostatnio na popularności w badaniach poświęconych zdrowiu, migracji oraz grup ludzi, co do których dostęp jest utrudniony. Tym samym, 66% naszych respondentów zostało zrekrutowanych dzięki reklamom na Facebooku, które wyświetlały zaproszenie do wzięcia udziału w ankiecie Polakom mieszkającym w UK, od 27 lutego do 26 marca (patrz Wykres 1).  

Aby uzyskać w próbie dobrą reprezentację z całego UK, celowo zrekrutowałyśmy więcej uczestników spoza Anglii. Także 56% naszych respondentów mieszka w Anglii, 34% w Szkocji, a pozostałych 10% w Walii, Północnej Irlandii oraz dependencjach korony brytyjskiej (np. Jersey). Większość respondentów ma status osiedlony lub przed-osiedlony (‘settled or pre-settled status’) (81%), a 9% ma obywatelstwo brytyjskie.    

67% respondentów identyfikuje się jako kobiety, 32% jako mężczyźni oraz 1% jako osoby nie-binarne (włączając respondentów, którzy wybrali opcję ‘inna identyfikacja płciowa’ oraz ‘wolę nie odpowiadać’). Duży odsetek kobiet w próbie może odzwierciedlać feminizację pewnych zawodów w sektorach niezbędnych tj. zdrowie czy szeroko rozumiana opieka. Zestawiając wiek według płci w naszej próbie z najnowszymi danymi z brytyjskiego sondażu populacji (Annual Population Survey, APS, Polacy w wieku 18-65 N=2,218), widzimy podobny rozkład wiekowy pośród mężczyzn. W odniesieniu do kobiet, w naszej próbie jest więcej kobiet w wieku 40-44 oraz mniej kobiet w młodszych grupach wiekowych.    

Warto tu dodać, że dane APS są o rok ‘starsze’ (także niektórzy Polacy z tego sondażu mogli opuścić UK przed 2021 rokiem lub ‘przesunęli się’ do starszej grupy wiekowej) oraz obejmują polskich migrantów wykonujących różne zawody – nie tylko tych, którzy pracują w charakterze pracowników niezbędnych. Bardziej kompleksowe dane, które mogłybyśmy porównać z naszą próbą będą dostępne gdy wyniki z narodowych spisów powszechnych 2021 zostaną zebrane (w Szkocji) oraz opublikowane (w Anglii, Walii i Irlandii Północnej).    

Kolejne wpisy rzucą więcej światła na inne charakterystyki naszej próby oraz różnorodne wpływy pandemii Covid-19 na polskich pracowników niezbędnych. 

Wywiady w toku

Najświeższe wiadomości z projektu! Przeprowadzamy obecnie wywiady online z polskimi 'essential workers’ (pracownikami niezbędnymi) w UK oraz przedstawicielami organizacji oferujących wsparcie migrantom pracującym w tym kraju. Jeśli chcesz wziąć udział w wywiadzie jako 'essential worker’ lub osoba pracująca bezpośrednio z migrantami, prosimy o kontakt: TUTAJ.

Ankieta zakończona

Nasza ankieta online dobiegła końca. Pragniemy podziękować wszystkim respondentom za jej wypełnienie. Mamy ponad 1000 odpowiedzi, co stanowi fantastyczny wynik. Celem ankiety jest badanie wpływu pandemii Covid-19 na polskich pracownikow niezbędnych (‘essential workers’) w UK. Ankieta była dostępna przez 8 tygodni oraz była promowana poprzez media społecznościowe (włączając reklamy na Facebooku), organizacje wspierające nasz projekt oraz polecenie. Dziękujemy wszystkim, którzy pomogli w promocji! Więcej szczegółow wkrótce.